Консепсияхои табиатшиноси

Консепсияи детерминизм, қонунҳои динамикӣ ва статисткӣ

       Қонунҳое, ки мо  дар механикаи классики вохурдаем, характери  универсали доранд,  яъне  онҳо  ба ҳамаи  объектҳо  таалуқ доранд. Масалан,  қонуни ҷозибаи  умумиолам ба ҳамаи  ҷисмҳои  калону хурд тадбиқшаванда  мебошад. Хусусиятҳои хоси  ингуна қонунҳо  аз он иборат аст, ки  пешгӯиҳои  дар асоси онҳо  ҳосил  карда шуда,  тавсифи  дуруст ва якқимата  доранд. …

Читать полностью......

Хусусиятҳои принсипиалии манзараи табиӣ – илмии олам

Тасаввуротҳои  мо  дар бораи хосиятҳои  табиати  Моро иҳотакунанда  дар асоси донишҳое   аб вуҷуд меоянд, ки дар  ҳар як давраи  таърихӣ  илмҳои гуонгуне, ки ҷараён ва ҳодисаҳои  табиатро  меомӯзанд, медиҳанд. Барои  он ки ҳарактери  фундаменталӣ  доштани  донишҳои асосӣ  ва аҳамиятинок дар  бораи табиат қайд  карда шавад, олимон фаҳмиши манзараи  илмӣ- табии …

Читать полностью......

Низом ва бенизомӣ дар табиат. Бесарусомонӣ (хаос)

         Низом ва бенизомӣ категорияҳои фалсафӣ мебошанд, ва дар табиат ба ҳамдигар алоқаи зич доранд, беҳамдигар мавҷуд  буда наметавонанд. Хаос аз калимаи юнонӣ chos –бетартибии дараҷаи олӣ, бесарусомонӣ мебошад. Аз нуқтаи назари илмӣ низом ва бенизомӣ ба ҳолатҳои мувозинатӣ ва ғайримувозинатӣ вобаста мебошанд. Дар ҳолатҳои мувозинатӣ дар система ҳамеша бонизомӣ …

Читать полностью......

Таърихи фанхои табиатшиносӣ

Усулҳои илмии дарккунии ҳодисаҳои табиат        Дар байни илмҳои табиатшиносӣ  аз ҳама  пештар астрономия инкишоф ёфтааст. Ин бо он вобаста мебошад, ки одамон дар аввал ба Офтоб,  моҳтоб, ситораҳо мароқ зоҳир намуда, ба онҳо зарурияти сайругашт кардан дар баҳру хушки, корҳои чӯпонию кор кардан дар Замин пайдо мегардад.  Дар баробари …

Читать полностью......

Маданиятҳои илмӣ-табии ва гуманитарӣ

       Маданият аз калимаи лотини «Cultura» гирифташудааст ва маънои парваридан, тарбия, маълумот, инкишоф, эҳтиром ва ғайраҳоро дорад. Инчунин фаҳмиши «Маданият» барои тавсифи инкишофи материалӣ ва маънавии давраи муайяни таърихӣ, фарматсияи xамъиятию иrтисодии халrиятҳою миллатҳои муайян истифода бурда мешавад. Маданияти илмӣ-табии ба донистани илмҳои дақиқу табиатшиносӣ-физика, астрофизика, кимиё, математика, биология, геология …

Читать полностью......

Табиатшиносии асри 21 ва ояндаи тамаддун

Нақшаи дарс: Хусусиятҳои табиатшиносии асри 21Консепсияи худташкилёбӣ дар илмТабиатшиносӣ ва ояндаи тамаддунБиотехнологияи муосир ва ояндаи инсониятХусусиятҳои табиатшиносии асри 21 Агар ба таърихи зиёда аз 2 ҳазору 500 солаи табиатшиносӣ назар андозем, дида мешавад, ки вай хусусан дар се садсолаи охир бо суръати бениҳоят баланд инкишоф ёфтааст. Дар ин муддат дар …

Читать полностью......

Манзараи муосири биологии Олам

Нақшаи дарс: 1. Самтҳои инкишофи биологияи муосир ва принсипҳои асосии он. 2. Инкилоб дар биологияи молекулавии нимаи дуюми асри 20 3. Табиати зинда, хусусиятҳо ва савияҳои ташаккули он 4. Пайдоиши хаёт дар руи Замин ва давраҳои эволютсияи он. Консепсияи пайдоиши инсон, муносибатҳои иҷтимоӣ, шуур ва забон. Самтҳои инкишофи биологияи муосир …

Читать полностью......

Консепсияхои пайдоиш, эволютсия ва сохти объектхои кайхони

Манзараи муосири астрономии Олам. Консепсияҳои пайдоиш, эволютсия ва сохти объектҳои кайҳонӣ. Нақшаи дарс: 1. Космогонияи ситораҳо ва сайёраҳо 2. Проблемаи ҳаёт ва шуур дар Олам ва тамаддунҳои ғайризаминӣ 3. Системаи Офтобӣ ва пайдоиши он. Сохт ва таърихи геологии Замин 4. Нишондодҳои методологии астрономияи асри 20 1. Космогонияи ситораҳо ва сайёраҳо …

Читать полностью......

Манзараи муосири астрономии Олам

Асосҳои космологияи асри 20 Нақшаи дарс: Модели стандартии эволютсияи Олам ва консепсияи таркиши бузург.Эффекти «ҷойивазкунии сурх» ва афканишоти реликтӣ (ёдгорӣ).Синну сол ва сенарияи ояндаи Олам.Кашфиётҳо дар кайҳоншиносии муосир ва аҳамияти он дар ташаккулёбии ҷаҳонбинии шахс.Модели стандартии эволютсияи Олам ва консепсияи таркиши бузург Дар ҳама давру замон одамонро сирру асрори пайдоиши …

Читать полностью......

Манзараи муосири химиявии олам

Нақшаи дарс: Давраҳои асосии инкишоф ва ташаккули химияи муосир.Механикаи квантӣ – асоси назариявии химияи асри 20Сохти молекула, бандҳои химиявӣ ва намудҳои онНақш ва мақоми химия дар ҷамъияти инсонӣДавраҳои асосии инкишоф ва ташаккули химияи муосир Химия яке аз соҳаҳои илми табиатшиносӣ буда, мавзӯи омӯзиши он элементҳои химиявӣ (атомҳо), моддаҳои содда ва …

Читать полностью......