Главная / Фанни Таърихи точикон

Фанни Таърихи точикон

Рефератхо ва лексияхои точики аз фанни Таърихи точикон

Шахсиятхои таърихии Хисори Шодмон

Сарзамини зархези Ҳисор на фақат аз лиҳози сарвату самараи баландаш, балки аз ҷиҳати ба оламиён эҳдо намудани шуарову фузало ва соири ҳунармандони мумтози худ шӯҳрат пайдо кардааст. Яке аз олимони гумноми асрҳои XIV ва XV Ҳисор Абдулазиз мулақаб ба Муҳйи ал-Ҳисори. Ӯ соли 1418 асари 12-ҷилдаи худ “Сийар ан-набӣ”-ро навиштааст. Шахси маъруф, донишманд, муаррих, арбоби давлатии асри XVII водии Ҳисор Хоҷа Самандари Тирмизӣ буд, тибқи маълумотҳо, зодгоҳи ӯ Хонақоҳ муайян …

Читать дальше »

Назари олим ба масъалахои иктисодию ичтимои, мухочират, хунарманди ва шахсиятхои таърихии Хисори Шодмон

Назари олим ба масъалаҳои иқтисодию иҷтимоӣ, муҳоҷират, ҳунармандӣ ва шахсиятҳои таърихии Ҳисори Шодмон дар асрҳои ХIX ва оғози асри XX Замин ва обёрӣ. Дар пажӯҳиши академик масъалаҳои иқтисодию иҷтимоӣ замин ва обёрӣ дар Ҳисори Шодмон нақши калонро иҷро намудааст. Дар баробари ин, масъалаи мазкур дар робита ба мулкҳои калон, аз қабили мулкҳои шайхҳои ҷӯёборӣ мавриди таҳқиқи олим қарор гирифтааст. Дар заминаи ин масъала фаъолияти ҳокимони Ҳисор ва шахсиятҳои дигари алоқаманд …

Читать дальше »

Махсусиятхои таърихи сиёсии Хисори Шодмон дар асрхои ХIX ва оғози асри XX

Муҳаммадамини Ҳисорӣ баробари марди ҷасур ва сипоҳӣ будан,бо хунхорӣ ном бароварда буд. Касони зиёд аз ӯ тарсида ва норизо гашта, аз вилоят фирор намуданд. Ҳатто баъзе ноҳияҳо аз тасарруфи беки мазкур баромада ба тобеияти Бухоро гузаштанд. Бар абас рафтани нақшаи хони Бухоро нисбати Ӯротеппава иштироки ҳокими Ҳисор дар он корзор, норозигии мардуми вилояти мазкур аз муҳаммадаминбӣ. Хони Бухороро водор намуд, ки нақшаи чандинсолаи худро амалӣ гардонад. Муҳаммадраҳимхон ба сӯи Ҳисор …

Читать дальше »

Вазъи сиёсии Хисори Шодмон дар асри XVII

Дар  асри   XVII    Ҳисори   Шодмон    тобеи   Балх   буд,   ҳудуди   он   то   Бадахшон    ва   империяи    Темуриёни    Ҳинд    тӯл   мекашид. Ҳокимон   мулкҳои    тобеи    Ҳисор   ба   валиаҳд    итоат   мекарданд. Маълумоти   мазкур    гувоҳи   он  аст,   ки   Ҳисор  дар     солҳои   ҳукумронии   Давлатбий  шояд    мулки    мустақил    бошад.  Вагарна   Нодирмуҳаммадхон  аз   Балх   метавонист   ба  воситаи   Тирмиз  ба  Бухоро  ояд.     Дар  асри   XVIIва   нимаи   аввали   асри   XVIII  дар    Ҳисори   Шодмон   норозигии   оммаи  халқ   ниҳоят   зиёд   шуд.  Сабабҳо   …

Читать дальше »

Адабиёти тоҷик дар ибтидои асри ХХ

Фаъолияти адибони пешқадами тоҷик Дар ибтидои асри ХХ фаъолияти баъзе адибони пешқадами тоҷик басо вусъат ёфт. ҳайрат, Саҳбо, Асирӣ, Айнӣ ва баъзе дигарон аз ҷумлаи он адибон буданд. Шиносоӣ бо адабиёти рус ба эҷодиёти онҳо таъсири бузург расонд. ҳайрат (1878–1902) шоири боистеъдод ва ғазалсарои забардаст буд. Аммо шаклу мазмуни кӯҳнаи назм ба ҳайрат тангӣ мекарданд ва ӯ дар назм роҳҳои нав меҷуст. Дар ҳаёти тираву тори аморати Бухоро вай нури …

Читать дальше »

Револютсияи буржуазӣ-демократии феврали 1917 ва аҳамияти он дар ҳаёти халқи тоҷик

Ҷанги якуми ҷаҳонӣ, ки оқибат ва ифодаи бӯҳрони умумии капитализм ба шумор мерафт, ин бӯҳронро тезутунд гардонда империализми ҷаҳониро суст намуд. Коргарон ва солдатҳо 27 феврали (12 марти) соли 1917 дар Петроград шӯриш бардошта, подшоҳро аз тахт сарнагун карда, Советҳои депутатҳои коргарон ва солдатҳоро ташкил доданд. «Ба коргарони рус,– навишта буд В.И.Ленин,– чунин шараф ва иқболе насиб шуд, ки якумин шуда револютсияро, яъне ҷанги бузург, ягона ҷанги қонунӣ ва ҳаққонии …

Читать дальше »

Маорифпарварӣ ва адабиёти тоҷик (нимаи дувуми асри ХIХ – ибтидои асри ХХ)

Маорифпарварӣ дар нимаи дувуми асри ХIХ – ибтидои асри ХХ Ба Россия ҳамроҳ шудани Осиёи Миёна ба равнақи маданияту санъату адабиёт объективона мусоидат кард. Олимони тараққипарвари Россия дар бобати тадқиқи иқтисодиёт, этнография, таърих, забон, адабиёт, сарватҳои табиӣ ва ғайраи Осиёи Миёна хизмати калон карданд. Бисёр мутафаккирон ва шоирони Осиёи Миёна аз намояндагони зиёиёни пешқадами Россия сабақ мегирифтанд. Тадриҷан адабиёти кишвар ҳам пеш рафт. Дар ташаккули ҷаҳонбинии мутафаккири шаҳири он солҳо …

Читать дальше »

Шӯриши соли 1916 ва аҳамияти он

Таъсири харобиовари ҷанги соли 1914 ба иқтисодиёти Россия Дар соли 1914 Ҷанги якуми империалистии ҷаҳонӣ сар зад. Азобу кулфати ҷанг, талафоти бисёри одамон, белаёқатии ҳайъати фармондиҳии ҳукумати подшоҳӣ ва хиёнаткориҳои бевоситаи ҳукуматдорони намоёнтарини он, ки бо дарбор бевосита алоқа доштанд, шикастхӯрӣ дар фронт ва харобшавии ақибгоҳ – ҳамаи ин кинаю адоват ва хашму ғазаби коргарон, деҳқонон, солдатҳо ва интеллигентсияро нисбат ба ҳукумати подшоҳӣ ба вуҷуд оварда, ҳаракати револютсионии оммаҳои халқро …

Читать дальше »

Револютсияи февралии соли 1917

Вазъияти кишвари Туркистон ва аморатиБухоро баъд аз револютсияи солҳои 1905–1907ва то Ҷанги якуми ҷаҳонӣ Ба ҳукуматдорони подшоҳӣ муяссар гардид, ки муваққатан ғолиб омада, аввалин револютсияи русро буғӣ кунанд. Аммо онҳо зиддиятҳои оштинопазиреро, ки пояи империяи калони подшоҳиро суст мекарданд, ҳеҷ бартараф карда наметавонистанд. Ин зиддиятҳо бағоят тезу тунд гашта, боиси хурӯҷи нави револютсионӣ гаштанд. Соли 1910, чун дар Россия, дар Осиёи Миёна ҳам мавҷи муборизаи синфӣ боло хест. Масалан, худи …

Читать дальше »

Револютсияи солҳои 1905-1907 ва иштироки меҳнаткашони тоҷик дар он

В.И.Ленин навишта буд: «Капитализми ҷаҳонӣ ва ҳаракати рус дар соли 1905 Осиёро тамоман бедор карданд. Садҳо миллион аҳолие, ки дар беҳаракатии асримиёнагӣ хорузор ва ваҳшӣ гаштааст, ба ҳаёти нав ва ба мубориза барои ҳуқуқҳои оддитарини инсон, барои демократия бедор шуданд»[1]. Ин суханон ба Осиёи Миёна, аз ҷумла, ба халқи тоҷик низ комилан дахл доранд. Дар арафаи револютсияи соли 1905[2] пролетариати миллии камшумори Осиёи Миёна дар ҳаракати револютсионӣ роли асосиро бозӣ …

Читать дальше »