Архивы по месяцам: Февраль 2021

Арза ва омилҳои таъсиррасонанда ба он ва қонуни арза

Арза – миқдори молҳое, ки дар бозор, дар замони муайян ба нархи муайян пешниҳод шудаанд. Арза зери таъсири сабабҳои гуногун – омилҳои арза ташаккул меёбад. Омилҳои арза ба ду гурўҳи калон ҷудо мешаванд: Омилҳои берунӣ – омилҳое, ки таъсирашон аз фаъолияти корхона вобаста нест. Омилҳои берунӣ инҳоянд: 1) иҷтимоӣ – …

Читать далее

Тақозо ва омилҳои ба он таъсиррасонанда ва қонуни тақозо

Тақозо – категорияи иқтисодиест, ки ҳаҷми молҳоеро, ки истеъмолкунанда ба онҳо майл дорад, қодир аст, ки онҳоро бо нархи муайян, дар давоми давраи муайяни вақт, дар бозори муайян харидорӣ кунад, нишон медиҳад. Тақозо – талаботи қобилияти пардохт доштан аст. Ҳаҷми тақозо аз меъёрҳои зиёде вобаста аст. Омилҳои асосии таъсиррасонанда ба …

Читать далее

Назарияҳои арзиши меҳнат ва ҳадди аксари фоиданокӣ

РАВИЯҲОИ БУНЁДӢ ВА ОДДӢ ОИД БА АРЗЁБИИ ФОИДАНОКИИ МОЛ Назарияи арзиши меҳнатӣ – назарияи иқтисоди сиёсии классикист, ки А. Смит ва Д. Рикарда офаридаанд. Принсипҳои бунёдии (фундаменталии) назарияи арзиши меҳнатӣ чунинанд: 1) меҳнат воҳиди ягона умумӣ ва ягона андозагирии дақиқи арзиш, андозаи ягонае мебошад, ки тавассути он арзиши молҳои гуногунро …

Читать далее

Арзиши алтернативӣ ва Принсипи имкониятҳои рад кардашуда

Қонуни арзиш Арзиши алтернативӣ, мафҳумест, ки қонуни тақозо ва принсипҳои идораи арзаро дар бар мегирад (ба ҳам муттаҳид месозад). Арзиши алтернативӣ – қимати беҳтарин аз имкониятҳои ба кор бурдашуда дар истифода аз захираҳои муайян мебошад. Моҳияти ин категория дар он аст, ки харидор арзиши неъматро бо харҷи худаш муайян менамояд. …

Читать далее

Мол чун категорияи иқтисод

 Мол – объекти хариду фурўш, шакли ҷамъиятии маҳсули меҳнат аст. Навъҳои асосии мол инҳоянд: 1) молҳои истифодаашон дарозмуддат (дар муддати тўлонӣ мавриди истифода қарор мегиранд); 2) молҳое, ки барои истифодаи якдафъаина таъин гардидаанд (пас аз як бор истифода бурдан нест мешаванд); 3) молҳои ҳамдигарро ивазкунанда (субститутҳо); 4) молҳои иловагӣ (комплементарӣ). …

Читать далее

Моҳият ва сабабҳои пайдоиши истеҳсоли мол

Истеҳсоли мол – тарзи ташкили хоҷагидорист, ки дар он маҳсулот аз ҷониби истеҳсолкунандагони ҷудогона истеҳсол карда мешаванд. Ҳар як истеҳсолкунанда мутахассиси ягон навъи маҳсулот мебошад. Барои қонеъ гардонидани талаботи ҷамъият зарурати хариду фурўши маҳсулот дар бозор, (ки ба мол табдил меёбанд) пеш меояд. Принсипи асосии ташкили истеҳсоли мол – аз …

Читать далее

Пул чун шакли пешрафти муносибатҳои молию пулӣ

Муносибатҳои молию пулӣ – муносибатҳои иқтисодианд, ки бо гузариши неъматҳои иқтисодӣ аз шакли мол ба шакли пулӣ, алоқаманданд. Вобаста ба пешрафти муносибатҳои молию пулӣ шаклҳои амалиёти маблағҳои пул пешрафт мекарданд. Давраи муосири пешрафти муносибатҳои молию пулӣ мавҷудияти пулро дар шаклҳои зерин пешбинӣ менамояд: 1) пули нақд; 2) депозитҳо то талаб …

Читать далее

Пайдоиши пул. Пул ва вазифаҳои он

Таърихи пайдоиши пул ба таърихи пайдоиши мубодила вобаста аст. Мубодила дар таъсири меъёрҳои муайяне рушд менамояд: 1. Гузариш аз хоҷагии натуралӣ ба истеҳсоли мол боиси ба миён омадани ҳолатҳои зерин гардид: 1) пешрафти нерўҳои истеҳсолӣ; 2) тақсимоти ҷамъиятии меҳнат. 2. Таҳаввули шаклҳои арзиш; дар ҷараёни рушди таърих арзиш чаҳор шакл …

Читать далее

ТАВАККУЛҲОИ ИҚТИСОДӢ

Таваккул (риск) – эҳтимолияти рўйдоди ягон ҳодиса мебошад. Навъҳои асосии таваккули иқтисодӣ инҳоянд: 1) фискалӣ -монетарӣ – таваккулест вобаста ба танзими иқтисодиёт аз ҷониби давлат; 2) иҷтимоӣ-сиёсӣ–таваккуле, ки ба тағйироти вазъи сиёсӣ, қонунгузории амалкунанда ва ғайра вобаста аст; 3) саноатӣ (соҳавӣ) – таваккулест, ки ба тағйироту дигаргуниҳо дар вазъи иқтисодии …

Читать далее

МАСЪАЛАИ ИНТИХОБИ РОҲИ ҲАЛЛИ БЕҲТАРИН

Интихоби роҳи ҳалли беҳтарин – вазифаи идоракунист, ки ба расидан ба мусолиҳа байни миқдори хароҷот ва маблағи фоидаи ба даст меомадагӣ, дар ҳолати таваккул кардан, нигаронида шудааст. Ҳангоми итихоби роҳи ҳалли беҳтарин ду масъалаи асосӣ ба миён меоянд: 1) ба ҳадди аксар расонидани (максимилизатсияи) даромад; 2) ба ҳадди ақал расонидани …

Читать далее