Шаклҳои идоракунии давлат кадомхоянд?

  • Эта тема пуста.
Просмотр 3 сообщений - с 1 по 3 (из 3 всего)
  • Автор
    Сообщения
  • #26028 Ответить
    Усмон
    Гость

    Мафҳум ва намуди Шаклҳои идоракунии давлат кадомхоянд?

    #26029 Ответить
    Сомон
    Гость

    Шакли идоракунӣ- ин тарзи ташкили ҳокимияти давлатӣ аст. Ин категория чӣ тавр ташкил ёфтани мақомоти олӣ, чиро ифода кардани онҳо ва аз чиҳо иборат будани ҳамкории онҳоро нишон медиҳад. Шакли идоракунӣ инчунин дар бораи мавқеи аҳолӣ дар ташаккули мақомоти олии давлат ба тариқи демократӣ ё ғайридемократӣ ташкил шудани он шаҳодат медиҳад.
    Ҳамин тариқ, шакли идоракунӣ тариқи ташкили ҳокимияти олии давлат, тартиби таъсиси мақомоти он, ҳамкории онҳо байни ҳам бо аҳолӣ, дараҷаи иштироки аҳолиро дар ташаккули онҳо ошкор менамояд.
    Ду шакли асосии идоракунии давлатӣ: монархия ва ҷумҳурӣ мавҷуд аст. Мақомоти онҳо олии онҳо аз рӯи тартиби ташкилёбӣ, ҳайат ва салоҳият аз ҳам фарқ мекунанд.
    Монархия чунин шакли идоракуниест, ки дар он ҳокимияти олии давлатӣ пурра ва ё қисман дар дасти сардори давлат (монарх, шоҳ, амир, император) аст, ки одатан тахтро ё ба тариқи меросӣ мегирад ва ё баъзан интихоб мешавад.
    Яъне монархия дорои чунин нишонаҳо мебошад:
    1) Мавҷудияти соҳиби шахсии (ягонаи) ҳокимияти олӣ- монарх (фиръавн, шоҳ, император, князи бузург, амир, султон ва ғайра), ки одатан умрбод ҳукмронӣ мекунад;
    2) Бо таритиби меросӣ давом кардани соҳибият дар ҳокимияти олӣ, ки онро қонуни валиаҳдӣ ё урфу одатҳо танзим мекунанд;
    3) Монарх давлатро аз рӯи хости идора мекунад, ки он аз ҳокимияти халқӣ барнамеояд;
    4) Монарх чун сарвар масъулияти ҳуқуқи надорад.
    Дар таърих якчанд намудҳои монархия мавҷуд аст: монархияи мутлақ (номаҳдуд), монархияи конститутсионӣ фарқ карда мешаванд.
    Дар шароити монархияи мутлақ ҳокимияти шоҳ, монарх номаҳдуд аст. Ба вай ҳокимияти қонунгузор, ваколатҳои муҳим дар соҳаи идоракунӣ ва адолати судӣ тааллуқ доранд. Монархияи мутлақ ҳоло дар кишварҳои Шарқ (аз ҷумла Арабистони Саудӣ) мушоҳида мешавад.
    Монархияи маҳдуд (конститутсионӣ)- чунин намуди монархия аст, ки дар он монарх ягона мақоми олӣ ба ҳисоб нарафта, дар баробари ӯ дигар мақомоти олӣ низ амал мекунанд, яъне мувофиқи конститутсияи мамлакат салоҳият ва ҳокимияти монарх маҳдуд карда шудааст.
    Инчунин намудҳои дигари монархия аз ҷумла монархияи дуалистӣ ва парламентарӣ мавҷуд мебошанд.
    Ҷумҳури бошад чунин шакли идоракунӣ мебошад, ки дар он ҳокимияти давлатӣ ба воситаи мақомоти ба муддати муайян интихоб гардида ба амал бароварда мешавад.
    Ҷумҳурӣ- шакли идоракуниест, ки дар он ҳокимият дар асоси принсипи таҷзияи ҳокимиятҳо байни мақомоти қонунгузор, иҷроия ва судӣ тақсим шуда, байни онҳо низоми мутақобилият ва худнигоҳдорӣ таъмин шудааст.
    Дар замони муосир ду намуди ҷумҳурӣ вуҷуд дорад: 1) ҷумҳурии президентӣ ва 2) ҷумҳурии парлумонӣ. Аммо баъзе муаллифон инчунин намуди сеюми ҷумҳуриро фар мекунанд, ки ин бошад ҳам ҷумҳурии омехта мебошад.

    #26030 Ответить
    Сомон
    Гость

    Шакли сохти давлатӣ: мафҳум ва намуди онҳо
    Таърихи мавҷудияти давлат исбот мекунад, ки дар тӯли қарнҳо давлатҳои гуногун аз ҳамдигар бо сохти дохилӣ фарқ мекарданд, яъне аз рӯи тарзи тақсимоти ҳудудӣ (воҳидҳои маъмурию марзӣ, мухториятҳои сиёсӣ, воҳиди давлатӣ, ки мустақилиятдорад), инчунин аз рӯи дараҷаи марказонидани ҳокимияти давлатӣ (мутамарказ, ғайримутамарказӣ, ки мувофиқи принсипҳои демократӣ ташкил ёфтаанд) аз ҳамдигар тафовут доштанд. Ин ҳолат бо истилоҳи «шакли сохти давлатӣ» ном бурда мешавад, ки маънои аз рӯи ҳудуд ташкил шудани ҳокимияти давлатӣ, таносуби давлат ҳамчун воҳиди ягона бо қисмҳои таркибиашро дорад. Сохти давлатӣ шакли зиёде дошта бошад ҳам, дар байни онҳо ду шакл асосӣ мебошанд: унитарӣ (ягона) ва федеративӣ. Баъзеҳо шакли сеюми сохти давлатӣ ҳам ҳаст, ки он конфедеративӣ мебошад, ки назар ба ду шакли аввала хеле кам дучор мешавад.
    Давлати унитарӣ (ягона) ин давлати мутамаркази яклухте мебошад, ки воҳидҳо маъмурию ҳудудии он (вилоятҳо, музофотҳо, ҳавзаҳо ва ҳоказо) вазъи воҳиди давлатиро надоранд, дорои ҳуқуқҳои мустақил нестанд.
    Дар давлати унитари мақомоти олии ҳокимияти давлатӣ ва идоракунии барои тамоми мамлакат хос, низоми ягонаи судӣ ва конститутсияи ягона, шаҳрвандии ягона ҷой дорад, ки барои таъсири пурзури ҳокимияти марказии давлат дар тамоми қаламрави мамлакат заминаи ташкилию ҳуқуқӣ барпо мекунад.
    Давлати федеративӣ ин давлати мураккаби иттифоқиест, ки қисмҳои он (ҷумҳуриҳо, иёлотҳо, заминҳо, кантонҳо ва монанди онҳо) давлат ё воҳидҳои давлатӣ мебошанд, ки соҳибистиқлоланд.
    Федератсия аз якчнд давлат ё ташкилотҳои давлатӣ, ки узви федератсия мебошанд, ташкил шудааст. Дар давлати федеративӣ мақомоти олии ҳокимияти давлатӣ ва идоракунии барои тамоми федератсия умумӣ ташкил карда мешавад ва шаҳрвандии умуми вуҷуд дорад.

Просмотр 3 сообщений - с 1 по 3 (из 3 всего)
Ответ в теме: Шаклҳои идоракунии давлат кадомхоянд?
Ваша информация: