Луғатнома аз фанни Адабиёт

А

 Абар – бар, болои…, рӯйи, дар, мувофиқи.

 Абе –  бе.

 Або – бо.

 Абдон – баданҳо.

 Аблақ – ҳарчизи дуранга, сафеду сиёҳ, ало; маҷ. аспи чавкар, тезрав.

 Абҳар – равшантар.

 Авон – замон, ҳангом, вақт.

 Ағёр – ҷамъи ғайр, бегонагон.

 Адам – нестӣ, нобудӣ.

 Анбар – моддаи хушбӯй, ки дар атриёт ба кор мебаранд.

 Анбоз – ҳамроз, анис, ҳамдам.

 Андалеб – булбул. 

 Ақвол – ҷамъи қавл, яъне гуфторҳо.

 Ақраб – каждум.

 Амиқ – чуқур.

 Анбаста- баста.

 Анбоз – рафиқ, шарик, ҳамдам, монанд.

 Андархӯр – лоиқ, сазоввор.

 Ануд – барангезанда, ситезагар.

 Анфос – ҷамъи нафас.

 Астар – хачир,

 Асном – ҷамъи сана, бутон: киноя аз маъшуқа.

 Атиб- итоб, ранҷиши сабук

 Алфағда – маҳсул, андӯхта, чизе ба даст овардашуда.

 Афлок – ҷамъи фалак, осмонҳо.

 Ахрас – гунг, лол.

 Аҳад – воҳид, фард, нафар.

 Аҳвал – олус, каҷбин.

 Аҳрор – ҷамъи ҳур – яъне озод, ҷавонмард, наҷиб

 Аҷамӣ – ғайриараб, форсизабон, эронинажод.

 Аҷин – хамир.

 Аҷсом – ҷамъи ҷисм.

 Аъмол – ҷамъи амал, яъне фаъолиятҳо, кору кирдорҳо.

                                                                  Б

Бадоғор – бадозор.

Бадсигол – душман, бадандеш.

Бадр – моҳи пурра; бадри мунир – моҳи тобони пурра.

Барда – ғулом.

Барӣ – пок, соф, холӣ.

Бароҳанҷидан – баркашидан, берун овардан.

Баттон – мурғобиҳо.

Баш – банд, банди мис ё нуқра ва ғайра.

Башм – шабнамреза, чакраи шабнам.

Баъид – дур.

Барот – ҳуҷҷат, санад, дастхат.

Бир – раъду барқ, тӯфон.

Бирр – некӣ, эҳсон, бахшиш.

Биҳор – ҷамъи баҳр.

Биҳил – афв кардан, бахшидан, бахшидашуда.

Бодфара- ҷазои амал, мукофоти амал.

Бодхун – роҳи бод, бодгузар.

Болод – аспи боркаш.

Бонгиш – бонг, фарёд.

Борӣ – офаринанда, Худо.

Бостон – қадим, дерина.

Буза – сӯзишворӣ, ҳезум.

Бунлод – таҳкурсӣ. 

В

Вайла – нола, шикоят.

Вард – гул.

Вартоҷ – гули офтобпараст.

Вағо – ҷанг, муҳориба.

Валад – писар, фарзанд.

Ваҳм – хаёл, гумон, воҳима.

Вашт– зебо, хушрӯ.

Висоқ – банд,

Волид – соҳиби фарзанд, падар.

Вом – қарз.

Вомӣ – қарздор, дармонда, ба сахтӣ дучоршуда.

Ворун – баргашта, бахти ворун – бахти баргашта.

Вотгар– пӯстиндӯз.     

Вофир – бисёр, фаровон.

Воя- зарурат, ҳоҷат.

Вуслат – пайванд будан, васл.

Г

Габр – пайрави дини зардуштӣ, оташпараст, хафтон, либоси ҷангӣ.

Гав – далер, паҳлавон.

Гав – чуқурии чоҳмонанд

Гавожа – таъна, мазоҳ.

Газоф – ҳарза, бефоида, беҳуда, дурӯғ.

Ганд – бадбӯ.

Гарива – теппа, баландӣ.

Гаразмон – осмон.

Гардун – аз феъли гардидан, ароба, чарх.

Гармсайр – тезпарвоз.

Гармфом – гармрӯ, дилчасп.  

Гетӣ – дунё.

Гом – қадам; азм, ният.

Гузида – интихобкарда.

Гурунҷ – биринҷ.

Ғ

Ғабн – фиреб.

Ғабин – фиребхӯрда, зарардида.

Ғадир – кӯл.

Ғазар – пайкони тири бузург.

Ғайз – хашму ғазаб.

Ғаммоз – чашмакзан, суханчин.

Ғаммом – абр, абри сафед.

Ғарра – фирефта, мағрур

Ғилмон – ғулом, писарбачаи хизматгузор дар биҳишт.

Ғоза – гулгуна, сурхии рӯи занон

Ғолия – таркиби сиёҳранге аз он маводи хушбӯй, мушк, анбар.

Ғул – як навъи дев.

Ғулл – занҷир, занҷири оҳание, ки бо он зиндониёнро мебанданд.

Д

Дабир – муншӣ, котиб, нависанда.

Дағо – макру ҳила, фиреб.

Дад – ҳайвони ваҳшӣ.

Дайҳим – тоҷ.

Далқ – либоси пашминии дарвешон, либоси кӯҳна ва поргӣ кардашуда.

Данг – беақл, аблаҳ.

Данӣ – нокас, пастфитрат.

Дарюза (дарвеза) – гадоӣ, садақаталабӣ.

Дастур – вазир, супориш.

Даҳр – ҷаҳон.

Дашна – навъе аз ханҷар, корди нӯгтез.

Дебо – як навъ матоъ.

Дӣ – дирӯз.

Дола – далолаткунанда, шоҳид, роҳнамоӣ.

Дофеъ – дафъкунанда, радкунанда.

Дун – паст, нокас, разил.

Дунон – мардуми бисёр пасту разил.

Дунтар – пасттар, поёнтар.

Дур (дурр) – марвориди калон.

Ё

Ёканд – ёқут.

Ёғӣ- саркаш, нофармон.

Ёра – дастпона.

Ёфа- суханони беҳуда.

Ж

Жакора – ситезакор, кинавар.

Жаён –пурхашм.

Жарф – амиқ.

Жарфбин – борикбин.

Жах – нолаи зор. 

З

Забуха – комёб.

Зал – хорӣ.

Залол – гумроҳӣ.

Заллат – хато, саҳв, гуноҳ.

Замҳарир – хунукии қаҳратун.

Зан (н) – гумон, пиндошт.

Занаб – дум.

Заранг – чӯби сахт, номи дарахти бемева.

Зарир – нобино, кӯр, зардранг

Заръ – гӯшаи кишт, андозаи ченак, кишт, зироат.

Зафт – фарбеҳ, дурушт.

Зафтӣ – дуруштӣ, калонӣ.

Заххор – сероб, пур аз об, пурмавҷ.

Заҳ – ҷои баромадани об; зоидан, нутфа, тифл.

Зиндиқ – бедин.

Зифт – сиёҳ, бахил.

Зоил – нобуд, соқит, маҳв.

Зониён – зинокорон, мардони бадахлоқ.

Зоч – зани навзоида.

Зуғол – ангишт.

Зулум – торикӣ, зулмат.

Зулҷалол – соҳиби ҷалол, боҳашамат; Худо.

Зуфунун – соҳиби фанҳо, донандаи илмҳо.

И

Ибтиҳоҷ – шодӣ, хурсандӣ

Идбор – бадбахтӣ.

Иддат – миқдор.

Идо – ҷамъи адӯ – душманон.

Иёр – миқдори нуқра ва тиллои холис дар сикка, тарозуи зарсанҷӣ.

Иёдат – ба беморбинӣ рафтан.

Изз – иззату эҳтиром, шараф.

Измор – дар дил пинҳон нигоҳ доштан, сухан пӯшида гуфтан.

Иқд – гарданбанд, мӯҳра.

Илҳоҳ – дархост, илтимос.

Илтизом – ба ӯҳда гирифтани анҷоми коре.

Инон – лаҷом, ҷилав; ихтиёр.

Исор(эсор) – пошидан, нисор кардан.

Испар – сипар.

Истӯҳ – оҷиз, нотавон, бечора.

Итеб(итоб) – сарзаниш, маломат, таъна.

Ихвон – ҷамъи ах- бародарон

Иъто – бахшидан, ато кардан.

К

Кабад – ширеш.

Кабус – каҷ, норост.

Каванда – сабат.

Кавдан – аспи боркаши заифу пир; одами аблаҳу нодон.

Кавн – ҳастӣ, зиндагӣ, олам, дунё.

Кадевар – деҳқон, барзгар.

Каррубӣ – фаришта, малаки ба Худо наздиктар.

Каъб – ҳар банди устухон, тоси бозии нард.

Киё – соҳиб, Худованд, султон, диловар.

Коғ – оташ.

Козиб – дурӯғгӯй.

Кола – мол, чизу чора, матоъ.

Колбуд – тан, бадан, ҷасад.

Колус – ахмақ, нодон.

Коҳил – танбал.

Куништ – оташкада, калисо, бутхона, ибодатхона.

Кӯҳл – сурма.

Кӯҳлӣ – сурмаранг, сиёҳтоб.

Қ

Қавом –ростӣ, дурустӣ.

Қалақ – хавотир, изтироб, ваҳм.

Қаллош – айёш, маккор, беор, шаробдӯст.

Қалтабон – нокас, разил, далла, даюс. 

Қанина – зарфи шишагин.

Қантара – баландӣ.

Қирон –  пайвастани ду чиз ба ҳам; ба ҳам наздик омадани ду ситора.

Қут – хӯрданӣ, таом.

Л

Лабиқ – моҳир, зирак, хушгап.

Лавзина – як навъ ҳалвои аз мағзи бодом тайёр кардашуда.

Лавн – ранг.

Ламтур – фарбеҳ, қавӣ.

Ламъа – дурахшонӣ, равшанӣ; дурахшидан.

Ласк – шабнам.

Лаҳаб – шӯълаи оташ.

Лиқо – рӯй, чеҳра; мулоқот.

Ло – на, но, не.

Лоба – зориву тавалло; фиребу ҳила; шӯхӣ.

Лобуд (д) – ночор, ногузир.

Лоҳут – худоӣ, илоҳӣ.

Лоҷарам – ночор, ногузир; бешубҳа, бинобар ин.

Лоязол – безавол, ҷовид, бемарг.

Лутӣ – бадахлоқ, бебок, айёш, майхора.

Лӯъбат – пайкари хушрӯ, санам, бут.

М

Мавло – соҳиб, молик, сарвар; ғулом, навкар.

Мавлоӣ – сарварӣ, соҳибӣ.

Мавлоно – соҳиб, хоҷа, устод.

Мавлуд – зоидашуда, навзод.

Мавот – чизи беҷон, мурда.

Мазид – афзоиш, зиёдшавӣ; иловашуда.

Макин – макондор, соҳиби макон.

Макнун – пинҳон дошташуда; пинҳон, нуҳуфта

Мақар – қароргоҳ, ҷойгоҳ; сангар, ҳисор, қалъа.

Мақдур – мувофиқи қувват, ба қадри имкон; қувват, тоқат; тақдир кардашуда.

Мақт – кина, душманӣ.

Малул – ғамгин.

Маниш – ақл, фаросат, карам, ҳиммат.

Маранда – кӯза.

Масос – маканда, хунгир.

Масруф – сарф кардашуда.

Матбах – ошпаз.

Мафраш – чизи густурданӣ монанди палос.

Мафхар – фахр, ифтихор.

Махлас–паногоҳ, ҷои халос шудан, халосӣ.
Махвар – махӯр.

Маҳин – хору беқадр.

Маҳақ– санги сиёҳе, ки тилло ва нуқраро бо он соида меозмоянд ва иёр мекунанд.

Маҳд – гаҳвора,  маҷозан макони пайдоиш.

Маҷарг – муфт, бемузд.

Машом – димоғ, бинӣ.

Маъбуд – парастиш кардашуда монанди Худо, бут, оташ ва ғайра.

Маъзул – бекор кардашуда.

Меғ – абр.

Меҳ-  бузург, калон, сардор.

Меҳтар – калонтар, бузургтар; нигоҳбони чорпоён.

Миёнҷӣ – миёнарав.

Мину – осмон, само.

Мисмор – мех, гулмех.

Миҳор – чӯбе, ки аз бинии шутур гузаронида, ба он ресмон мебанданд.

Моъ – об.

Мувосо – мадоро, муросо; созиш, мувофиқат, ёрӣ, мадад.

Муғтанам – ғанимат, ғанимат шумурдашуда.

Музмар – дар дил буда; пинҳон, махфӣ.

Музоҳим – заҳматдиҳанда.

Мукаррам – азизу мӯҳтарам.

Муқрӣ – қорӣ, Қуръонхон, таълимдиҳандаи қироъати Қуръон.

Муқир – иқроркунанда, иқроршаванда.

Мултаҷӣ – паноҳҷӯянда, паноҳоваранда.

Мунсиф  – боинсоф, бовиҷдон, боадолат.

Мунқатеъ – қатъшуда, кандашуда.

Мунқод – мутеъ, фармонбардор.

Мунодӣ – нидокунанда, ҷорчӣ.

Мураввақ – соф кардашуда, полондашуда.

Мурсал – расул, фиристода, пайғамбаре, ки соҳиби китоб бошад.

Мутаввақ – тавқдор, бо гарданбанд ё даспона зинатёфта.

Муттако – такягоҳ.

Мушаъшаъ – равшан, дурахшон.

Муштабеҳ – монанд.

Муштарак – умумӣ, шарикӣ.

Муштарӣ – талабгор, харидор

Муштаҳар – шӯҳрат ёфта, машҳур, маъруф.

Мӯбад – рӯҳонии зардуштӣ.

Мӯҳтадӣ – ҳидоятшаванда, ба роҳи рост рӯ оварда.

Н

Набид – шароби хурмоӣ.

Набиз – май.

Навада – набера.

Навардидан – печидан, тай кардан, гузаштан.

Навбова – ҳар чизи нав ва тоза, меваи наврасида.

Надим – ҳамсӯҳбат, ҳамнишини шоҳону амирон.

Нажад – андӯҳгин, даҳшатнок, парешон, паст, ночиз.

Накӯҳиш – маззамат.

Намат – тарз, равиш, усул.

Натъ – суфраи чармин, фарш.

Наҳиф – лоғар, заиф, хароб.

Ниё- бобо, ҷадд.

Ниёкон – бобоён, аҷдод.

Нишкурда – афзори саҳҳофиву кафшдӯзон, ки бо он муқова ва пӯстро метарошиданд.

Навбаҳор – номи ибодатхонаи буддоӣ дар Балх, шакли қадимааш Навабихара.

Ноқа – шутури мода.

Носут – олами ҷисмонӣ, дунё, одамӣ.

Ношикебо – бесабр, ноором.

О

Обгина – шишаи гулоб.

Обгир – кӯли об, манбаъи об.

Обис – туршрӯй, беҳудакор, бозикунанда.

Обнӯс – як навъ дарахти чӯбаш сиёҳ.

Оби ҳайвон – оби ҳаёт.

Овард – ҷанг, корзор.

Ово – овоз.

Оганда – пур.

Оз – ҳирсу тамаъ,  ранҷ.

Озарм – одамият, қадр, манзалат.

Ол – авлод, дудмон.

Омосидан – варам кардан.

Осмона – сақфи хона.

Осӣ – гунаҳкор.

Отил – холӣ, ҷудо, маҳрум; бекор, беҳуда.

Офил – пинҳоншаванда, нопадидгарданда.

Оҳу – айб, нуқс, бадоҳу- нобакор.

П

Пайкор – ҷанг, хусумат, мубориза.

Пархош – ситеза, ҷанг, ҷанҷол.

Пархошгар – ҷангара, ситезакор.

Пашиз – пули хурди камарзиш, пули сиёҳ.

Почила – пойафзол, кафш.

Пунба – пахта.

                                                                      Р

Раббонӣ – мансуб ба Худо, иллоҳӣ.

Рабут –  ҳудҳуд, шонасарак.

Рада – саф, қатор.

Рандж – пурхӯрӣ, ҳирс.

Раҳӣ – банда, ғулом, чокар.

Рашид – бо роҳи рост раванда; пухта, далер.

Рев – фиребу макр.

Ризвон – хушнудӣ, ризомандӣ, маҷозан биҳишт.

Ринд – зирак, озодфикр, бебок.

Рифъат (рафъат) – баландӣ, бузургӣ, ҷоҳу ҷалол.

Риҷол – ҷамъи раҷул, яъне мардон.

Роғиб – рағбаткунанда, хоҳишманд, талабгор

Род – саховатманд, карим, сахӣ, ҷавонмард.

Рокиб – савор, савори асп ё ягон чизи дигар.

Роят – байрақ, алам

Румҳ – найза, синон.

Рӯҳбон – гӯшанишин, ҷоҳиди тарсо.

Рӯъят – дидан, мушоҳида, биниш.

С

Сабил – роҳ, равиш, тариқ; ҳайрон, назршуда.

Сабуксор – беқарор, бетамкин.

Савод – мусаввада, сиёҳнавис.

Садоқ – кобин, маҳри зан.

Сақат – вайрона, беҳуда, носазо, дашном, ҳақорат.

Саққо – машкоб.

Сало – нидо, фарёд, даъвати мардум барои иҷрои коре

Саман  – суман, ёсуман, як навъ гули сафеди панҷбарга.

Самм – заҳр.

Самоъ – шунидан, гӯш кардан, суруду мусиқӣ; ҳолати ваҷди дарвешон.

Санавият – иродат ба дугонагӣ дар эътиқод, дугонапарастӣ.

Санҷақ – байрақ, алам.

Сармад – бепоён.

Саттор – пӯшандаи айбҳо, як исми Худованди мутаъол.

Сафаҳ – нодонӣ, кӯтоҳақлӣ.

Саффок – хунрез, золим.

Саҳоба – ҳамсӯҳбатон, дӯстон, ёрони Муҳаммад (с).

Саҳмгин – ваҳмнок, хавфнок.

Саъб – душвор, сахт.

Самоъ – нағма, суруд.

Санноъ – санъаткор, сонеъ, ҳунарманд, косиб.

Сим – нуқра.

Синон – найза, нӯги найза, нӯги теғ.

Сипанҷ –  амонат, муваққат, оромгоҳи муваққатӣ.

Сипос – шукр, мамнуният.

Сиреш – ширеш.

Сит – овоз; овоза, шӯҳрат

Ситабр – ғафс, сахт, маҳкам.

Ситеғ – баланд,  теға ва қуллаи кӯҳ.

Ситом – лаҷоми асп.

Сияҳкоса – бахил, разил, нобакор.

Сиҳӣ – рост, хушқомат, ростқад.

Соғар – ҷом, пиёла, қадаҳ.

Соид – банди даст, даст.

Соиқ – ронанда, баранда, тарғибкунанда.

Соиқа – оташак, барқе, ки аз абр ҷаста ба замин меафтад.

Соил – суолкунанда, пурсананда, гадо.

Солор – сардор, меҳтари қавм, сарлашкар, фармондеҳ.

Солус – фиребгар, риёкор; макру фиреб.

Сонеъ – созанда, ҳунарманд, косиб.

Сор – шабеҳ, монанд.

Соҷид – саҷдакунанда.

Суд  – фоида, манфиъат.

Сутур – чорпои боркашу саворӣ; ҷамъи сатр.

Сутӯҳ – дилтанг, оҷиз, дармонда.

Сӯг – мусибат, азо, мотам, ғаму андӯҳ.

                                                                          Т

Табарро – дурӣ.

Табоеъ – ҷамъи табиат – сиришт, ниҳод, одат; мавҷудоти олам.

Табоҳ (табаҳ) – хароб, вайрон.

Табоҳӣ – вайронӣ, харобӣ.

Табтоб – чавгон.

Тавсан – аспи саркаш, ромнашуда.

Тазаллум- шикоят аз зулм, додхоҳӣ.

Тазйин – зинат додан, ороиш, зинат.

Таййибот – покон, тозаҳо

Тайр – парранда, мурғ.

Тал (л) – пушта, хоктӯда; шабнам, борони реза.

Талвин – гуногунранг кардан, ба ранги дигар даровардан.

Танзеҳ – пок кардан, дур кардан аз айбу олоиш, покдоманӣ.

Таннавуъ – ҳархелагӣ, гуногунӣ.

Тардоман – бадахлоқ, фосиқ.

Тасхур (тасхар) – масхара кардан.

Тасҳил – осон кардан, сабукӣ, осонӣ.

Таъаҳҳуд –ӯҳдадорӣ гирифтан, нигоҳубин, хизматгузорӣ.

Тимор – ғам, андӯҳ.

Тиҳӣ – холӣ.

Тунг – зарфи даҳантанги об, шароб.

Тозиён – арабҳо.

Тозӣ – арабӣ.

Торам – хонаи чӯбин, хиргоҳ.

Турра – мӯйи тобида, зулф; фаши сала, шохи дарахт.

Тутуқ – парда, чодир.

У

Уқад – ҷамъи уқда, гиреҳҳо.

Уқуқ – нофармонӣ, ҳақношиносӣ.

Уқул – ҷамъи ақл.

Улув – баландӣ, мартабаи олӣ.

Унноб – дарахт ва меваи челон.

Унуқ – унқ, гардан.

Усро – мушкилӣ, душвор.

Уюн – ҷамъи айн, чашмҳо.

Ф

Фавард – навъе аз ҳалво.

Фавот – нестӣ, даргузаштан, гурехтан.

Фар – нур.

Фарас – асп.

Фараҷ – кушоиш ва осоиш; раҳоӣ ва халосӣ аз сахтӣ ва ғам.

Фаръ –шохи дарахт; чизи ғайриаслӣ ва дуюмдараҷа.

Фароз – баландӣ.

Фарт – зиёдпарварӣ, аз ҳад гузаштан.

Фасд – хунгарӣ, рагзанӣ.

Фатила – пилтаи чароғ.

Фирдавс – биҳишт, ҷаннат.

Фоқа – нодорӣ, камбағалӣ.

Фоиқ – беҳтар, болотар, афзал.

Форис – аспсавор, асптози моҳир.

Форуқ – фарқкунанда миёни ҳақ ва ботил.

Фушор – гапи фач ва беҳуда, дашном.

Х

Хабир – бисёр огоҳ ва хабардор; бисёр доно ва кордон.

Хабис – паст, палид, бадкирдор.

Хавос – ҷ. хос, хосон,  одамони баландмартаба. 

Хаданг – як навъ дарахт, чӯби сахт, маҷозан ба маънои  тир.

Хайёт – либосдӯз, дӯзанда.

Халоб – ботлоқ.

Хамр – шароб, бода.

Ханҷак, ханҷук – як навъ гиёҳи хордор.

Хариф – тирамоҳ, хазон; фартут, парешонхотир.

Харқа – сӯрох, шикоф.

Хасм -душман, адӯ.

Хасро – сабз, сабзранг, кабуд.

Хафиф –  сабук, тез.

Хафӣ – пӯшида, пинҳон, махфӣ.

Хаффош  – кӯршабпарак.

Хашук (хушук) – фарзанди ҳаромӣ; одами бад, зишт.

Хибо – пӯст.

Хидев – подшоҳ, сардор, соҳиб, Худо.

Хизоб – ҳино, ранги мӯй.

Хилт – таркиб.

Ход – заған, ғаливоҷ, ҷӯҷабарак.

Хоста мол, чизу чора, сарват.

Хотӣ – хатокор, гунаҳкор.

Худъа –  макру ҳила.

Хулди барин – биҳишт.

Хунук – хуш, хушбахт,  сард

Хур – шакли кӯтоҳи хуршед,  офтоб.

Хустувон эътирофкунанда, иқроркунанда.

Ҳ

Ҳабо – ғубор.

Ҳабок – фарқи сар.

Ҳабл – ресмон, банд.

Ҳавдаҷ – тахти равон, каҷова.

Ҳавл – ваҳм, даҳшат.

Ҳажир – хуб, зебо, хушрӯ.

Ҳазан – ғӯсса, ғам, андӯҳ.

Ҳазин – ғамгин, андӯҳгин.

Ҳазимат – шикаст хӯрдан.

Ҳақоиқ – ҳақиқатҳо

Ҳалоҳил – заҳри қотил.

Ҳанг – вазн, виҳор, тамкин, нерӯ, доноӣ, қудрат.

Ҳангуфт – ғафс, дурушт, дағал.

Ҳанзал – кадуи талх.

Ҳанин –  гиря, нола.

Ҳарб – ҷанг.

Ҳарба – аслиҳа, асбоби ҷанг.

Ҳаҷар – санг.

Ҳирз – паноҳгоҳ, ҷойи эмину мустаҳкам, нигаҳдорӣ, муҳофизат.

Ҳиял – ҳилла, найранг.

Ҳотиф – садодиҳанда, нидокунанда.

Ҳоҷиб – пардадор, дарбон; абрӯ.

Ҳудо (ҳудӣ) – ростӣ, роҳи рост, роҳнамунӣ.

Ҳорис – посбон, нигоҳдоранда; деҳқон, зироаткунанда.

Ч

Чак – ҳуҷҷат, санад.

Чакак – банд, таноби абрешимӣ.

Чона – манаҳ, занах.

Чуст – чолок, моҳир.

Ҷ

Ҷавдат – некӣ

Ҷавореҳ – ҷамъи ҷариҳа- аъзои бадан.

Ҷавз – чормағз.

Ҷавр – зулм, ситам.

Ҷазил –  фасеҳ, маҳкам, устувор. 

Ҷалд – чалок, чаққон, зирак.

Ҷалил – азим, бузург.

Ҷалис – ҳамсӯҳбат, рафиқ.

Ҷамод  – санг.

Ҷаъд – мӯйи ҷингила, печида.

Ҷинон – ҷамъи ҷаннат.

Ҷоф – ҷоф – ҳарҷогард, бадахлоқ.

Ҷубба – ҷомаи кушоду баланд.

Ҷуд – саховат

Ҷуллоҳ – бофанда.

Ҷунун – девонагӣ, бехудӣ.

Ш

Шад – макру ҳила, фиреб.

Шақоват – бадбахтӣ, сахтӣ.

Шаман – бутпараст.

Шанг – зебо, хушрӯ.

Шарфок – шарфа, садо.

Шатт – соҳили баҳру дарё.

Шаҷар – дарахт.

Шед – хуршед, офтоб.

Шикебо- шикебанда, сабркунанда, сабур, бурдбор.

Шикух (шукух) – пешпохӯрӣ, лағжиш.

Шикӯҳ – хавф, бим, тарс.

Шокӣ – шикояткунанда.

Э

Эжак – шарора, ахгари оташ.

Эзид – Яздон, Худо.

Эсор (исор) – пошидан, нисор кардан, бахшидан.

Эҳдос – аз нав бино кардан, эҷод намудан.

Эҳсо – ҳисоб кардан, баршумурдан.

Эҳтисоб – ҳисобгирӣ.

Эътизол – гӯшагирӣ, зоҳидӣ.

Эътикоф – гӯшанишинӣ ва ибодати Худованд/

Эътизор –  узрхоҳӣ.

Эъҷоб  – таъаҷҷуб, ҳайрат.

Ю

Юба– орзу, хоҳиш.

Юбс- хушк шудан.

Юбусат – хушкӣ, беобӣ.

Юз – ҳайвони даррандаест хурдтар аз паланг.

Юмн  – бахт, толеъ, иқбол. 

Юн – намади зери зини асп.

Юсро – осонӣ, осоиштагӣ.

Я

Яб –тир.

Яд – даст.

Яздон – Худованди бузург,  Аллоҳ таъоло

Язакдор- сардори посбонони пешрав.

Ям (м) –  баҳр.

Ямин – тарафи рост, рост.

Янбӯъ – чашма, сарчашма.

Ясор – тарафи чап; чап; наҳсу номуборак.

Ятоқ – посбонӣ.

Яшм – санги қиматбаҳои ақиқмонанд.

Яъс – ноумедӣ, маъюсӣ.

test

Добавить комментарий