Ирода. Мафхум дар бораи ирода

Ирода. Мафхум дар бораи ирода

Ирода.

1.Мафхум дар бораи ирода.

2.Асоси физиологии ирода.

3.Тахлили амалхои мураккаби иродави.

4.Сифатхои иродавии шахс.

Мафхумхои асосии мавзуъ:

Ирода, амалхзои иродави, кушиши иродави сифатхои иродави, худтанзимшави, чавобгари.
Мафхум дар бораи ирода.

Бори аввал мафхуми иродаро Аристотел дар асрхои ф- фии худ истифода намудааст.Вай ба воситахои ирода чи гунна идора намудани фаъолияти шахсро шарх медихад. Р.Декорт иролдаро хамчун кисми таркибии хар гунна фаъолият ва рафтори шахс омухтааст.юИрода гуфта ба низом даровардани фаъолият ва рафтори шахсро меноманд, ки ба воситаи бартараф н/нд, ки монеахо нисбат ба максад расидан амали мегардад.

Аз дигар чихат ирода мачмуи хусусиятхои шахс мебошад, ки Ханг фаъолияти бошууронаи шахс ташаккул ёфта, баъдан ба хамин процесс таъсир мерасонад.Доир ба ирода консепсияхои гуногун вучуд дорад, яке аз ин консепсияхо назарияи интеллектуалии ирода мебошад.

* Назаричи интеллектуалии ирода- дар ин назария ба таъсири процесси маърифати ба монанди: Таф/р, хаёл, эмоцияхо ба роцесси ирода бахои баланде дода метавонад.

* Назарияи кобилияти ибтидои-рухи- ин назарияро бо таври дигар «волнентаризм» меноманд.олнентаризм яке аз назарияхои маъмули, фалсафи ва психологи мебошад.Тарафдорони ин равия иродаро як мабдаи фавту табии шуморидаанд, онро аз психика ва хасти боло медонанд.Масалан: Мутаф/ри асрхои 3-4 мелоди Августин чунин мешуморад, ки ирода тамоми фаъолияти рухи ва чимони шахсро ирода мекунад.

* Назарияи аффективии ирода- ин назарияро назарияи эмотсионали низ меноманд.Муфоки ин назария хусусиятхои иродавии шахс танхо ба холатхои эмотсионали ба аффект наздик зохир мегардад.

Идоранамоии иродавии рафтор гуфта. бошуурона равона сохтани сари кушиши фикриро барои ба максад расидан меноманщдд.Ироад бо хисс-хои гуногун бо эмоция алокаи зич дошта аз ин чихат Сеченев М. Ифодаро фаъолияти акл ва хисс-ти маънави номидааст.

Асоси физиологии ирода.

Тавсифи асосхои физиологии ирода нисбатан душвор буда, доир ба он фикрхои гуногун вучуд дорад.Як кисми олтимон амалхои иродавиро бо кисми акиби нимк. калони магзи сар мансуб донистаанд.Хамаи кисмати майна бо дигар кисматхои кишри майна бо кисми поёнии майна ва бо инти-хои торхои асаби алока дорад.Ин алока имк-ят ахборот ба кисмати поении расида бевосита ба нимк.калон м.сар дода ш8шудаанд ва мавриди зерин алокаи нимк.калон ба кисамати поении дар назар дошта шудааст.Ба фаъолияти иродаи шахс системаи сигнал 2-юм низ таъсири худро мерасонад.Ахбороте, ки ба воситаи сист.2-юм расидааст дар хотир нигох дошта мешавад ва ба марказхои харакатии майна таъсир расонда, онро ба накша меддарорад.

Тахлили амалхои мурааккаби иродави.

Хар гунна амал ва рафтори шаахс бо ирода алока дорад, аммо баъзе аз амалхои шахс назоратии зиёди амалиро тал. ном-нд.Амали иродавиии мураккаб аз мавчудияти монеахои дохили, беруни хиссиётхои гуногун накшаи амалиётхои баходихи ва гайра вобаста аст.

Аз ин чихат 2-намуди амалхои иродавиро фарк кардан мумкин аст.

1.ам.иродавии сода.

2.амю иродавии мураккаб.

А.и.содда –(рафтори одам) танхо аз ду зинна иборат аст.

1.Зинаи гузориши максад.

2. З.ичрои он

Дар ам.ир.мураккаб 3-зина дида мешаванд:

1.Фахмидани максад

2.Ба накша даровардан.

3.Ичро намудани он.

Фахмидани макса-рафтори одам маромхои гунн\огун дошта метавонад. Вай метавонад талаботхои модди бошад: (хурд пуш) талаб.маънави : шудани-т бо дигар одамон таълимот ва г. Талаботи

нав ба вучуд омада, хануз худро яку якбора ошкор намесозад. Нисбюати объекти и талабот як навъ майлу хавас пайдо мешавад. Дар шакли майл зохир гаштани талабот маънои онро дорад, ки предмети талабот хануз аз тарафи шахс мавзяти онро бошуурона и сарфахм нарафтааст.

Баъдтар хамин талабот аз майли руяки ба хохиши шахс табдил меёбад.Дар лахзахои муайяни хохиш мароми рафтор низ шуда метавонад.

Маром – гуфта кувваи ботинии шахсеро меноманд, ки барои ичро кардани фаъолият равона карда мешавад.

2. Ба накша даровардан-дар амалхои мураккаб иродави баъд аз карор кабул намудан банакшагирии амал шуруъмешавад. Хангоми банакшагири дар интихоби воситахои амали зиддиятхои пайдо мешаванд. Чунин душвори барои он ба амал меояд, ки баъзе воситахо барои ба максад расидан хеле осон дастрас буда, вале воситахои дигар барои ба максад расидан душтар мебошад.

3. Зинаи ичроиш-баъд аз маълум гаштани роххо ва воситахои ба максад расиданаш шахс бевосита ба ичрои карори кабулкунанда шуруъ менамояд.Вай амали худро,тавре ташкил медихад,ки фикр ё идеяи дар майнабуда ба премет ё характер иабдил медихад.Рафтори одам тобеъи марому макса два накшаи пешгирифтааш мебошад.Лекин вай метавонад,дар процессхои ичрои амали худро тагйир дихад ё вайро назорат намояд ва рафторхои худро тагйир медихад.

Сифитхои иродавии шахс.

Яке аз сифатхои иродавии шахс-ин максаднок будани рафтор мебошад.Сифати иродавие,ки дар шакли гузориши максад ба амали гаштани он мегузарад,максаднокии иродави меноманд.Шахси максаднок дар рохи ба максад расидан тамоми кувваи худро сарф менамояд,ва аз он рох барнамегардад.Максаднокии шахс метавонад, хам муносибатхои чамъияти ва хам бар зарари он анчом мепазирад.Агар шахс дорои сифати иродавии максаднок бошад,дар баробари он манфиятхои чамъиятиро ба инобат гирад,натичаи фаъолияти вай ба атрофиён низ фойда меоварад. Сифати дигари иродави катъият мебошад.

Катъият-дар (родави)интихоби зуд ва дурусти макса два роххои ба даст овардани он зохир мегардад.Чунин одамон бо чуръат ва собиткадам мебошанд. Одамони бочуръат максалро хаматарафа тахлил менамоянд, роххои ба даст овардани онро дарк мекунанд. Катъият маънои онро дорад, ки шахс дорои иродаи кави мебошад. Шахсоне, ки дорои чунин хусусият нестанд, хангоми интихоби максад ба душвори дучор мешаванд.

Сифати дигари иродави устувории шахс мебошад.

Устувори-дар шакли дуру дароз равона сохтан ва ироданамудани фаъолиятро,ки бо реалии намудани максад вобаста аст,зохир мегардад. Шахсони устувор дар рохи ба максад расидани худ муддати дуру дароз истодагари менамояд. Шахси устувор ба вазъияти мавчуда дуруст бахо дода метавонад вар охи дурусти аз вазъият баромаданро медонад.

Сифати дигари иродави истодагири мебошад.Сифати иродави кобилияти худдори ва тахамул намудани зухуроти психики ва физиалогиро ва монеаи максад шудан дар шакли сифати иродави зохир мешавад, истодагирии баён мегардад. Бо ташаббуси сифати истодагиро мустакилияти меноманд.

Барои амалхои иродави дигар сифатхои шахс ба монанди шучоат, часури,мардонаги, матонат, ботамкини низ таалук дорад.хамаи сифатхои дар болозикршуда дар одам як хел инъикос наёфтааст.

4 Загрузки
test

Добавить комментарий