Главная / Савдои байналхалки / Созмони умумиҷаҳонии савдо: нақш ва вазифаҳои он

Созмони умумиҷаҳонии савдо: нақш ва вазифаҳои он

  1. Таърихи ташкилёбӣ ва сохтори СУС.
  2. Самтҳои асосии фаъолияти СУС.
  3. Таҳлили таъмини узвияти Тоҷикистон ба СУС.
  4. Афзалиятҳои низоми тиҷоратии СУС.
  5. Таърихи ташкилёбӣ ва сохтори СУС.

СУС (аз калимаи англисӣ Worid Tgade Ogdanization- WTO гирифта шуда)- ташкилоти байнал. Иқтисодие мебошад, ки фаъолияташ равона шудааст дар самти батанзимдарории савдои байналхалқӣ дар асоси қонуну қоидаҳо ва принсипҳои пешниҳодшуда.

Ташкилоти мазкур 1 январи соли 1955 созмон дода шуд. Созмони мазкур давомдиҳандаи бевоситаи фаъолияти Созишномаи кулл оиди савдо ва тарифҳо (СКСТ ё ГАТТ) мебошад.

Созишномаи кулл оиди савдо ва тарифҳо бошад 30 октябри соли 1947 дар шаҳри Женеваи Швейтсария аз ҷониби 23 мамлакат имзо гардида буд. Дар соли 1994 шумораи аъзоёни он ба 118 давлат расида буд. Ин созмон се вазифаро иҷро мекард:

  • тартиб додани қоидаҳои савдои ҷаҳонӣ;
  • таъсир расонидан ба сиёсати савдоии давлатӣ;
  • ташкили формуҳо барои гуфтушуниди савдои озод ва танзими масъалаҳои баҳсноки он.

То соли 1994 тавассути СКСТ 8 маротиба гуфтушунидҳо тиҷоратӣ ба мақсади ташкили озоди хариду фурӯши молу хизматҳо ва аз байн бардоштани ҳар гунна масъалаҳо дар раванди савдо гузаронида шуд.

Дар аввалин гуфтушунидҳо асосан масъалаҳои паст кардани сатҳи тарифҳо баррасӣ шуданд, вале баъдтар гуфтушунидҳо дигар масъалаҳоро, аз қабили сиёсати зиддидемпингӣ ва ғайра тарифҳо дар бар гирифт.

Гуфтушуниди охирин солҳои (1986-1994) бо номи «Раунди Уругвай» ба бунёди СУС оварда расонд.

Асосҳои ҳуқуқии СУС иборат аст аз:

– Созишномаи кулл оид ба савдои молҳо;

– Созишномаи кулл оид ба савдои хадамот;

– Созишномаи кулл оид ба роҳҳои савдои ҳуқуқии моликияти зеҳнӣ.

Аъзоёни СУС ба 3 гурӯҳ ҷудо карда шуданд:

  1. Аъзоёни пайваста (давлатҳои соҳибихтиёр).
  2. Аъзоёни мушоҳидагӣ.
  3. Аъзоёни ҳамроҳ кардашуда.

Дар СУС зиёда аз 150 кишвар аъзо буда қариб 30 кишвари дигар ҳамчун нозир дар ҷаласаҳои сарони кишварҳои аъзои СУС иштирок мекунанд. Аз он ҷумла Тоҷикистон (аз соли ) инчунин зиёда аз 60 намояндагони ташкилотҳои иқтисодии байналхалқӣ, ассотсиатсияҳои тоҷирон иштирок мекунанд.

Созмони умумиҷаҳониисавдо (СУС) соли 1995таъсис ёфт. Созмони мазкур давомдиҳандаибевоситаифаъолиятиСозишномаикуллоидисавдоватарифҳо (CKCT) мебошад. Ин низом оиди танзими савдои ҷаҳонӣтавассутимеханизмҳоитаъсиррасонандаиамалияктарафаихуд 50 сол фаъолият кард ва қобилиятихудробасифати acосоҳои ҳуқуқии бисёрҷонибаимубодилаимолҳоисботнаСолҳоибаъдиҶангиДуввумиҶаҳонӣсуръатибаинкишофисавдоиҷаҳонӣбештарбаназармерасид. Суръати афзоиши молҳоисодиротӣбаҳисобимиёнадаряксолpo ташкил намуд.

Ёдовар мсшавем, ки таъсисёбии Созишномаи кулл савдо ва тарифҳо 30 октябри соли 1947 дар ш. Женеваи Швейсария аз ҷониби 23 мамлакат имзо гардид. Миқдори аъзоёни он соли 1994 ба 118 давлат расид. Ин созмон ce вазифаро ба ӯхдадошт:

-тартиб додани қоидаҳоисавдоиҷаҳонӣ;

-таъсир расонидан ба сиёсати савдои давлатӣ;

-ташкили форумҳобароигуфтушунидисавдоиозодӣ танзимимасъалаҳоибаҳснокион;

To соли 1994 тавассути саъю кӯшиши CKCT – 8 маротиба гуфтушунидҳо (раундҳо)-итиҷоратӣ бо мақсади ташкили озоди хариду фурӯши молу хадамот ва аз байн бардоштани ҳар гуна монеа ва махдудиятҳо гузаронида шуданд:

1947 – Женева (Швейсария); 1949 – Аннеси (Фаронса);

1951 – Торки (Британияи Кабир); 1956-Женева;

1960 – 1961 – Женева (Диллон – раунд);

1964 – 1967 – Женева (Кеннеди – раунд);

1973 – 1979 – Женева (Токио – раунд);

1986 – 1994 – Женева (Уругвай – раунд).

Низоми мазкур дар раванди силсилаи гуфтушунидҳои тиҷоратии гузаронидашуда дар чорчӯбаи фаъолияти CKCTхеле тараққӣ кард. Дар аввалин гуфтушунидҳо асосан масъалаҳои паст кардани сатҳитарифҳобаррасӣ шуданд, хеле баъдтар гуфтушунидҳо дигар тадбирҳоро, аз қабили сиёсати зиддидемпингӣ ва гайритарифиро дар бар гирифт.Гуфтушуниди охирин (солҳои 1986-1994) бо номи «Раунди Уругвай» ба бунёди СУС оварда расонид ва минбаъд он ба амалии CKCT таъсири мусбат бахшид, онро ба фаъолияти судманди савдои хадамот ва хусусиятҳои хоси ҳуқуқи моликияти зеҳнӣ дастрас намуд. Ҳамин тариқ, механизми CKCT ҳаматарафа ташаккул ёфт ва ба мархилаи рушди муосири савдо мутобиқ гардонида шуд.

Ба ғайр аз ин, низоми CKCT воқеан минбаъд хамчун ташкилоти байналмилалӣ, расман чунин мақомотросоҳиб намуд; аммо СУС бошад, мақомотиҳуқуқии муассисаи махсусгардонидашудаи низоми CMM-po ба даст овард.

Асосҳоиҳуқуқии СУС иборатанд аз: Созишномаи кулл оид ба савдои молҳо (CKCM) дар тахрири соли 1994 (СКСМ-1994), Созишномаи кулл оид ба савдои хадамот СКСХ ва Созишнома оид ба роҳҳои савдои ҳуқуқи моликияти зеҳнӣ (CPCХ,M3). // 20-саҳ.-277 //

Мамолики аъзои СУС, ки алҳол зиёда аз 140 кишвари ҷаҳонро дар бар мегиранд, ин масоилро бо роҳи назорати иҷроисозишномаҳоибисёрҷониба, гузаронидагуфтушунидҳоитиҷоратӣ, танзимисавдотибқимеханизмҳои, муайяннамудаиСУСваинчунинёрииҳаматарафамамоликирӯбаинкишофвабаамалбароварданисиёсатииқтисодиётимиллиидавлатҳороҳаллуфаслменамояд.Қарорҳоазтарафи кулли мамлакатҳоииштирокчӣ маъмуланбоусулимувофиқа (консенсус), ки ҳавасмадкуниииловагӣбароиустуворгардониданирозигӣдарқатори давлатҳоиСУСқабулкардамешаванд. Қарорҳодар caтҳи олии СУС – Конфронси Вазирони давлатҳо, киҳаддиақал дардусолякмаротиба баргузор мегардад, ба тавсиб мсрасанд. Конфронси нахустини он дар давлати Сингапур моҳидскабрисоли 1996 шуда гузашт, ки он сиёсати асоси пешгирифтаи мамлакатҳоииштирокчиродоирбаозоди тиҷораттасдиқнамуд. Басохториташкилиидоракунииамалкунандаи СУС боз ce гурӯҳҳоинавикорӣ, кибештарбамасъалаҳоимубрамитаносубисавдовусармоягузорӣ, таъсирнокиисавдовасиёсатирақобатнокваинчуниншаффофиятдарсоҳаҳоихаридидавлатӣ, иловагардид. Конфронсидуввум, соли 1998 дар ш. Женева баргузор гардид, ки он ба 50 – солагии СКСТ/СУС бахшида шуда буд; ба ғайр аз ин дар он давлатҳоиаъзоиСУСоидбамасоилисавдоиэлектронииҷаҳонӣгуфтушуниднамуданд. ДаритоатиКонфронсиВазирон – Шӯроикулл, кибештариҷроикорҳоиҷориробазиммадорад, якчандбордаряк сол тавассути маркази маъмуриаш дар ш. Женева ҷамъмешаванд. ДарҳайатибонуфузинамояндагониСУС, маъмуланазсафиронвасаронинамояндагонимамлакатҳоииштирокчӣиборатмебошанд. ҲайатиШӯроикуллинчуниндумақомотимахсусдоирбатаҳлилисавдоваҳаллу фасли баҳсумуноқишаҳородарбаргирифтааст. Бағайразин, Шӯроикуллбаҳайатихудякчандкумитаҳорооидбасавдо ва рушд; оиди мамнӯиятвамонеаҳоивобастабатавозунисавдо; оидбабуҷет, молиявамасъалаҳоимаъмуриродарбармсгирад. Шӯроикуллфунксияи намояндагии ce Шӯрои дигари дар сохтори СУС амалкунанда: оид ба савдои молҳо,оид ба савдои хадамот ва оид ба савдои бахшҳоиҳуқуқи |моликияти зеҳниро ба зиммаи хеш вогузор намудааст.

Шӯрооид ба савдои молҳо фаъолияти кумитаҳоимахсусгардонидашударо роҳбарӣ мснамояд, назорат ва ҳимояи принсипҳоиСУС ва иҷроисозишномаҳои CKCT соли 1994-po дар соҳаитиҷоратимолҳо дар амал татбиқ мегардонад.

Шӯро оид ба савдои хадамот назорат ва иҷроиппишномаҳои CKCT ба амал мебарорад. Ҳайати он аз Кумита оид ба тиҷорати хадамоти молиявӣ ва Гурӯҳикорӣ оид ба хадамоти касбӣ иборат мебошад.

Шӯро оид ба савдои бахшҳоиҳуқуқи моликияти зеҳнӣ ба ғайр аз татбиқи амалии назорат ва иҷроисозишномаҳоимувофиқашуда (ТРИПС), инчунин ба масъалаҳои рафъи ниҳои ба вуқӯъ пайваста, вобаста ба савдои байналмилалии молҳои худсохт ва ғ. capy кор дорад.

Кумитаҳои бешумори махсусгардонидашуда ва Гурӯҳҳои корӣ бо созишномаҳоиалоҳидаи низоми СУС ва ҳаллу фасли масъалаҳоисоҳаҳои зерин capy кор дошта, аз қабили ҳифзи муҳити зист, проблемаҳои мамолики рӯ ба инкишоф, тартибу низом, ё қоидаҳои воридшавӣ ба СУС ва созишномахои тиҷоратииминтақавӣ иборат аст. // 25-wto.org//

Котиботи СУС, ки дар ш. Женева ҷойгир аст ва дорои қариб 500 нафар ходимони касбӣ мебошад; онро Муншии кул роҳбарӣ менамояд. Котиботи СУС дар муқоиса нисбат ба чунин мақомотиташкилотҳои байналмилалии дигар, каpopҳopo қабул наменамояд, чунки ин функсия ба зиммаи худ мамлакатҳои аъзо вогузошта шудааст. Вазифаҳои раиси Котибот иборат аст аз: таъмини дастгирии техникии Шӯроҳо ва кумитаҳои гуногун, инчунин Конфронси Вазирон, мусоидати техникӣ ба мамолики рӯ ба инкишоф, гузаронидани таҳлили савдои ҷаҳонӣ ва шарҳи муфассали вазъи СУС барои ҷомеа ва воситаҳои ахбори умум. Котибот инчунин як қатор шаклҳои дастгирии ҳуқуқиро дар раванди рафъи низоъҳо ва машварат бо ҳукуматҳои мамлакатҳоихоҳиши ба СУС аъзошуданро доранд, таъмин менамояд (ниг. ба ҷадв. 1.3).

Мамлакатҳои аъзои Созмони умумиҷаҳонии савдо (СУС) (12.12.соли 2012)

Рақами

Тартиби

Мамлакатҳо Санаи дохилшавӣ
1 Австралия 01.01.1995
2 Австрия 01.01.1995
3 Албания 08.09.2000
4 Ангола 23.11.1996
5 Антигуа ва Бербуда 01.01.1995
6 Аргентина 01.01.1995
7 Арманистон 05.02.2003
8 Бангладеш 01.01.1995
9 Барбадос 01.01.1995
10 Баҳрайн 01.01.1995
11 Белиз 01.01.1995
12 Белгия 01.01.1995
13 Бенин 22.02.1996
14 Булғория 01.12.1996
15 Боливия 12.09.1995
16 Ботсвана 31.05.1995
17 Бразилия 01.01.1995
18 Бруней Доруссалом 01.01.1995
19 Буркино Фасо 03.06.1995
20 Бурунди 23.07.1995
21 Британияи Кабир 01.01.1995
22 Венгрия 01.01.1995
23 Венесуэла 01.01.1995
24 Габон 01.01.1995
25 Гаити 30.01.1996
26 Гайана 01.01.1995
27 Гамбия 23.10.1996
28 Гана 01.01.1995
29 Гватемала 21.07.1995
30 Гвинея 25.10.1995
31 Гвинея-Бисау 31.05.1995
32 Олмон 01.01.1995
33 Гондурас 01.01.1995
34 Гонконг (Чин) 01.01.1995
35 Гренада 22.02.1996
36 Юнон 01.01.1995
37 Гурҷистон 14.06.2000
38 Дания 01.01.1995
39 Ҷумҳурии Демократии Конго 01.01.1997
40 Ҷибути 31.05.1995
41 Доминика 01.01.1995
42 Ҷумҳурии Доминикан 09.03.1995
43 Иттиҳоди Аврупо 01.01.1995
44 Миср 30.06.1995
45 Замбия 01.01.1995
46 Зимбабве 05.03.1995
47 Исроил 21.04.1995
48 Ҳиндустон 01.01.1995
49 Индонезия 01.01.1995
50 Иордания 11.04.2000
51 Ирландия 01.01.1995
52 Исландия 01.01.1995
53 Испания 01.01.1995
54 Италия 01.01.1995
55 Камерун 13.12.1995
56 Канада 01.01.1995
57 Қатар 13.01.1996
58 Кения 01.01.1995
59 Кипр 30.04.1995
60 Қирғизистон 20.12.1998.
61 Чин (Ҷумҳурии Мардумии Чин) 11.12.2001.
62 Колумбия 30.04.1995
63 Конго 27.03.1997
64 Корея (Ҷумҳурии Кореяи Ҷанубӣ) 01.01.1995
65 Коста Рика 01.01.1995
66 Кот д*Ивуар 01.01.1995
67 Куба 20.04.1995
68 Қувайт 01.01.1995
69 Латвия 10.02.1999
70 Лесото 31.05.1995
71 Литва 31.05.2001
72 Лихтенштейн 01.09.1995
73 Люксембург 01.01.1995
74 Маврикий 01.01.1995
75 Мавритания 31.05.1995
76 Мадагаскар 17.11.1995
77 Макао (Чин) 01.01.1995
78 Македония 04.04.2003
79 Малавӣ 31.05.1995
80 Малайзия 01.01.1995
81 Мали 31.05.1995
82 Малдиви 31.05.1995
83 Мальта 01.01.1995
84 Марокаш 01.01.1995
85 Мексика 01.01.1995
86 Мозамбик 26.08.1995
87 Молдова 27.07.2001
88 Муғулистон 29.01.1997
89 Маянма (Бирма) 01.01.1995
90 Намибия 01.01.1995
91 Непал 23.04.2004
92 Нигер 13.12.1996
93 Нигерия 01.01.1995
94 Нидерландия 01.01.1995
95 Никарагуа 03.09.1995
96 Зеландияи Нав 01.01.1995
97 Норвегия 01.01.1995
98 Аморати Муттаҳидаи Араб (АМА) 10.04.1996
99 Уммон 09.11.2000
100 Покистон 01.01.1995
101 Панама 06.09.1995
102 Папуа-Гвинеяи нав 09.06.1996
103 Парагвай 01.01.1995
104 Перу 01.01.1995
105 Лаҳистон 01.07.1995
106 Португалия 01.01.1995
107 Руанда 22.05.1996
108 Руминия 01.01.1995
109 Салвадор 07.05.1995
110 Свазиленд 01.01.1995
111 Сенегал 01.01.1995
112 Сент-Винсент ва Гренадин 01.01.1995
113 Сент-Китс ва Невис 21.02.1996
114 Сент-Люсия 01.01.1995
115 Сингапур 01.01.1995
116 Словакия 01.01.1995
117 Словения 30.07.1995
118 Ҷазираи Саламон 26.07.1996
119 Суринам 01.01.1995
120 ИМА 01.01.1995
121 Сера-Леон 23.07.1995
122 Таиланд 01.01.1995
123 Тайбейи Чин (Тайван) 01.01.2002
124 Танзания 01.01.1995
125 Того 31.05.1995
126 Тринидод ва Тобаго 01.03.1995
127 Тунис 29.03.1995
128 Туркия 26.03.1995
129 Тоҷикистон
130 Уругвай 01.01.1995
131 Уганда 01.01.1995
132 Фиҷи 14.01.1996
133 Филиппин 01.01.1995
134 Финландия 01.01.1995
135 Фаронса 01.01.1995
136 Хорватия 30.11.2000
137 Ҷумҳурии Африқои Марказӣ 31.05.1995
138 Чад 19.10.1996
139 Чехия 01.01.1995
140 Чили 01.01.1995
141 Швейсария 01.01.1995
142 Шведсия 01.01.1995
143 Шри-Ланка 01.01.1995
144 Эквадор 21.01.1996
145 Эстония 13.11.1999
146 Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ 01.01.1995
147 Ямайка 09.03.1995
148 Ҷопон 01.01.1995
149 Камбоҷа 12.10.2004
150 Арабистони Саудӣ 11.10.2005

Сарчашмаwww.wto.org

СУСбоқарордодиУругвайаз 1 январисоли 1995 бафаъолиятшуруъкард.Марказимаъмурииондарш.Женеваишвеймариябаҳисобмеравад. Баон 150 мамлакатаъзомебошад .29 мамлакатбошадсоҳибимақомотинозирианд. БуҷетисолонаиСозмонтақрибанба 90 млн. долл. ИМАбаробараст. Мақомотироҳбарикунандаион – Директоригенералӣмебошад. ВазифаҳоиасосииСозмониумуҷаҳониисавдо: СавдоизодибайналмиллалӣТаъмииадолатвапешгӯиисавдоибайнлмиллалӣ .Мусодатирушдииқтисодӣваафзоишибаландисатҳизиндагонииаҳолӣ.

2. Самтҳои асосии фаъолияти СУС.

СУС дар асоси оиномаи СММ ташкил шуда характери императивиро дошта дар соҳаи савдо созмон дода шуда, дар сатҳи универсалӣ қарор дошта ба гуҳи ташкилотҳои махсусгардонидашудаи СММ дохил карда мешавад.

Қоида ва принсипҳои асосии СУС дар созишномаҳои бисёрҷонибаи савдо, ки паҳлуҳои гуногуни савдои молҳо ва хадамот, назари ҳуқуқии моликияти зеҳнӣ, рафъи низоъҳо ва механизмҳои тавсифи сиёсати савдо ва ғайраро фаро мегирад, инъикос ёфтааст.

Дар доираи савдои молҳо дар СУС якчанд созишномаҳо дар бахшҳои кишоварзӣ, нассоҷӣ ва мавзӯъҳое ба мисоли савдои давлатӣ, стандартҳои маводҳои гуногун, субсидияҳо ва фаъолияти зидди демпингӣ вуҷуд дорад.

Мувофиқи тартибу низом ва қоидаҳои СУС зиёда аз 95% -и ҳаҷми савдои ҷаҳонӣ маҳс тавассути ҳамин ташкилот ба роҳ монда шудааст.

Дар низоми савдои байналмилалӣ ба сифати асосии ташкилию ҳуқуқии СУС вазифаҳои зеринро иҷро менамояд.

  1. Ташкил ва гузаронидани гуфтушунидҳо доир ба масъалаҳои ба қоидаҳои савдои байналхалқӣ дахлдор (аз байн бурдан ё кам кардани монеъаҳои тиҷоратӣ).
  2. Розигӣ ва пешкаш намудани масъалаҳои асоснокшуда доир ба маҳдудиятҳои савдо дар алоқамандӣ бо масъалаҳои зерин: бехатарии маводи ғизоӣ, амнияти миллӣ, ҳифзи саломатӣ, паст кардани афзоиши касалихои сироятӣ, нигоҳдории нархҳои ҷаҳонӣ ва ғайра.
  3. Бо ёриву мадади бахшҳои танзими баҳсу муҳокимаҳо, низоъҳо риоя намудани ҷоидаҳои савдои байналхалқӣ аз тарафи бархе аз мамлакатҳои аъзои СУС дар чорчӯбаи СУС.
  4. Ҳар як аъзои нав қабулгардида ба СУС вазифадор аст ҳамаи созишнома ва қоидаҳои савдоии байналмилалӣ қабулгардидаро риоя кунад.

Савдо дар чорчӯбаи СУС.

  1. Ҳимояи истеҳсолоти дохилӣ тавассути маҳдудиятҳои тарифӣ (тарифҳои гумрукӣ). Гарчанде, ки дар доираи савдои СУС ин маҳдудиятҳо аз байн бардошта шудааст вале ба ин нигоҳ накарда бо розигии кишварҳои аъзо
  2. Алоқамандии тарифҳо ҳангоми ҷорӣ намудани монеъаҳои тарифӣ бояд андозаи муайянеро дар савдои байналмилалӣ дошта бошад.
  3. Ташкили шароити баробари савдо.
  4. Меъёри фаъолияти беҳдошти мусоиди миллӣ. Ин моҳият онро мефаҳмонад, ки воридшавандагон ҳамон реҷаи савдоро истифода менамоянд, ки истеҳсолкунандагон дар дохил онро истифода намудаанд.

3. Таҳлили таъмини узвияти Тоҷикистон ба СУС

Ҷумҳурии Тоҷикистон баъди соҳибистиқлол гаштанаш кӯшиши зиёдеро барои ҳамроҳшавӣ ба Созмонҳои иқтисодии байналмилалӣ ва гурӯҳҳои минтақавӣ менамояд. Зеро ҷараёнҳои ҷаҳонгароӣ имконияти рушди устуворро дар самтҳои иқтисодию иҷтимоӣ медиҳад.

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин Вазорати рушди иқтисод ва савдои ҶТ ба масъалаи воридшавиии ҷумҳури ба СУС аҳамияти аввалиндараҷа медиҳанд.

Моҳи майи соли 2001 Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дархости расмии худро оиди дохилшавӣ ба унвони СУС ирсол намуда буд ва он аз тарафи Шӯрои кули созмон мавриди баррасқарор гирифта буд. Моҳи июли ҳамон сол қарори махсус аз ҷониби комиссия ирсолнамдаи Шӯрои кули созмон дар бораи нозиршавии Тоҷикистон дар ҳайати СУС қабул гардид.

Бояд қайд кард, ки барои дохилшавӣ ба СУС ҳар як мамалакат бояд як қатор шарту шароитҳои заруриро зина ба зина ҳаллу фасл намояд:

1) мамлакатҳо барои дохилшавиашон ба ин созмон бояд дархост пешниҳод намоянд ва дар ҷаласаи Шӯрои кулл онро ҳаматарафа дида мебароянд. Аз рӯи ҷамъбасти қарори Шӯрои кулл дар мамлакат гурӯҳҳои корӣ ташкил меёбанд ва ба онҳо мақомоти машваратӣ дода мешавад.

2) Баъди пурра омодашавии кишвар барои аъзошавӣ ба СУС ба мамлакатҳои аъзои СУС меморандум дар бораи савдо ва реҷаи сиёсиву савдои мамлакатҳо тартиб дода мешаванд.

3) Меморандуми пешниҳодкардашуда қисм ба қисм дар ҷаласаи гурӯҳҳои кории мамлакатҳо мавриди баррасӣ қарор мегирад.

4) Баъди дида баромадани меморандум аз тарафи гурӯҳҳои кории мамлакатҳои ба СУС дохилшаванда гуфтушунидҳо дув а ё бисёрҷониба ба кишварҳои аъзои СУС нисбати шартҳои тарифҳои худдии пешниҳодшуда ва ӯҳдадориҳо барои ба бозори молу хадамот ва молиякияти зеҳнӣ роҳ пайдо намудан, шурӯъ меёбад.

5) Баъди гирифтани розигии ҳамаи мамлакатҳои аъзои СУС рӯйхати гузашт масъалаи дохилшавӣ ба созмони мазкур барои дида баромадан ба Шӯрои кулл ё худ Конфронси вазирон пешбарӣ карда мешавад.

Қабул ба аъзогии СУС аз рӯи меъёри овоздиҳӣ 3/2 ҳиссаи аксарияти овозҳо қарорҳо қабул мешаванд.

Афзалиятҳои дохилшавии ҶТ ба СУС.

1.Қабули «қоидаҳои бозӣ»- и ягона барои ҳамаи созмонҳои ҷаҳонӣ дар фаъолияти соҳибкорӣ (ба амал овардани шароити мусоиди сармоягузорӣ, рушти босуботи иқтисодӣ ва ҳ.).

2. Ташкили шароити муфид барои дастрасгардонии молу хадамоти мамлакат дар бозори ҷаҳонӣ ва дар баробари ин чунин сиёсат метавонад ба фаъолияти иқтисодии корхонаҳо ва даромади буҷет таъсири мусбат расонад.

2. Ҷумҳурӣ барои ҳаллу фасли механизмҳои савдои роҳ пайдо мекунад ва барои таҳияи қоидаҳои нави савдои байналмилалӣ имконият пайдо менамояд.

4. Ҳамагуна имконияту шароитҳои судманд барои ҳамкорӣ бо мамлакатҳо доир ба масъалаҳои иқтисодӣ пурзӯр мегардад.

5. Нақши мақомотҳои марказии ҳокимиятҳои иҷроия дар муносибатҳои байни ҳамдигарӣ бо минтақаҳо доир ба масъалаҳои иқтисодӣ пурзӯр мегардад.

6. Тоҷикистон метавонад барои бо дигар ташкилотҳои иқтисодии байналмилалӣ ва гурӯҳҳои ҳамгирои гуфтушунидҳоро гузаронад.

Ҷиҳатҳои манфии дохилшавии Тоҷикистон ба СУС.

1. Истифодаи озодонаи воситаҳои танзими давлатии савдо то андозае маҳдуд мебошад.

2. Имконияти ҳимояи бозори дохилии молу хадамот аз рақибони хориҷӣ то андозае маҳдуд мебошад.

3. Аъзогӣ ба СУС ба заифии мустаҳкимияти иштирокчиёни он оварда мерасонад.

4. Иштирок дар СУС – ин озодии комили воридшавӣ ба бозор ва савдои озод мебошад.

5. Манфияти тиҷоратии СУС аз масъалаҳои сиҳатмандӣ ва амнияти инсон ҳам болотар меистад. Зеро боиси афзоиши бекорӣ ва тафовути зиёд дар байни ҷомеъа мегардад.

6. Давлатҳои хурд дар низоми СУС заифанд ё худ истодагарӣ карда наметавонанд.

7. СУС ташкилоти ғайридемократист.

8. Кам- сустинкишофёфта маҷбуранд, ки аъзогии худро таъмин намоянд.

8 Загрузки

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *