Главная / Тег Архивы Истиқлолият

Тег Архивы Истиқлолият

Забони тоҷикӣ нахустунсури пояи фарҳангии миллат

Забон бузургтарин сармояи фарҳангӣ ва муҳимтарин омили нигаҳдорӣ, ҳимоя ва интиқолдиҳандаи фарҳангу тамаддун ва суннату анъанаҳои ҳар миллат буда, дар ҳифозати асолати миллӣ ва ба ояндагон мерос гузоштани ҳувияти миллӣ нақши ҳалкунанда дорад. Забон оинаи тамомнамои шуури иҷтимоӣ ва рангу бӯи арзишҳои миллии ҳар қавму миллат аст. Забони модарӣ нахустин ва пойдортарин нишони безаволии миллат аст. Забони модарӣ аз овони кӯдакӣ ҳамроҳ бо шири модар дар хонавода ба тору пуди …

Читать дальше »

Забони тоҷикӣ мероси таърихии тоҷикон аст

Имрӯз дар бораи забони тоҷикӣ ва заминаҳои таърихии пайдоиши он фикрҳои гуногун пайдо шудаанд ва аз тарафи баъзеҳо фарзияҳо ва тахминҳои бебунёд ва ғайриилмӣ пешниҳод мегарданд. Барои ҳамин, пажӯҳиши муфассал ва ҳамаҷонибаи таърихӣ, этникӣ ва забонии тамаддун ва фарҳанги ориёӣ, таҳқиқи ҳамаҷонибаи этноними тоҷик барои устуворсозии босанад ва бодалели мавҷудияти миллати тоҷик дар вокуниш бо дасисаву дурӯғбофии душманон ва бадбинони мардуми тоҷик аҳамияти ҳалкунанда касб мекунад. Аз тарафи дигар, барои …

Читать дальше »

Андешае чанд перомуни забони адабӣ ва садонокҳои он

Меъёрҳо ва қоидаҳои забони адабӣ дар муддати тӯлонии таърихи густариши забони адабӣ ташаккул ёфта, шакли собит ва устувор пайдо намуда, дар шакли дастур ё грамматикаи забон даромада, барои ҳамаи соҳибзабонон иҷрои ин қоидаҳо ҳатмӣ мегардад. Ба ҳамагон маълум аст, ки меъёрҳои забони адабии тоҷик дар асрҳои IX-X дар давраҳои Саффориёну Сомониён дар баробари ташаккул ёфтани миллати тоҷик шакли устувор пайдо карда, аз ҳамон давра таърихан меъёрҳои дастурии забон ба таври …

Читать дальше »

Сайри таърихии садонокҳои забони тоҷикӣ

Забони модарии мо, ки дар даврони истиқлол барои рушду густариши он тамоми имконияту шароит фароҳам шудааст, дар давоми 20-соли истиқлолият ба муваффақияту дастовардҳои чашмгире ноил шудааст. Забони тоҷикӣ имрӯз дар ҳақиқат ба як забони тавонои расмиву коргузорӣ табдил ёфта, тибқи Сарқонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон (дар моддаи дувуми он) «Забони давлатии Тоҷикистон забони тоҷикӣ аст». Имрӯз забони давлатии мо дар паноҳи давлат қарор дошта, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои рушду густариши он тамоми …

Читать дальше »

Андешаҳо дар атрофи таърихи забони мо

Таърихи такомул ва ташаккули забонҳои эронӣ дар муддати се садаи охир аз тарафи пажӯҳишгарони эроншинос то андозае таҳқиқ шудааст. Аксари ҷанбаҳои асосӣ ва куллии он дастраси ҳамагон гардидааст. Махсусан, таърихи давраҳои бостонии инкишофи забони мо, хосатан асрҳои қадим ва миёна дар ин муддат аз тарафи муҳаққиқони зиёде мавриди баррасӣ қарор гирифта, дар ин бора асарҳои зиёди илмӣ, илмиву оммавӣ иншо шудааст. Фақат номбар кардани чанд асари бунёдии таҳқиқи забонҳои эронӣ …

Читать дальше »

Саҳми Боголюбов М.Н. дар таҳқиқи забоншиносии матнҳои суғдӣ

Михаил Николаевич Боголюбов (1918-2010) яке аз олимони эроншиноси машҳури рус, доктори илми филология, профессор, узви пайваста (академик)-и Академияи илмҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ ва баъдан Россия тамоми фаъолияти илмиву эҷодии худро ба таҳқиқи забонҳои эронӣ сарф кардааст. Ӯ аз соли 1944 то соли 1946 устоди кафедраи филологияи эрони факултети филологияи Донишгоҳи давлатии шаҳри Маскав буд. Аз соли 1946 то охири умр дар кафедраи филологияи эрони факултети шарқшиносии Донишгоҳи давлатии Ленинград (ҳоло …

Читать дальше »

Ном ва хостгоҳи забони тоҷикӣ аз назари Бобоҷон Ғафуров

Имрӯзҳо мардуми тоҷик 100-солагии устод Бобоҷон Ғафуровро ҷашн мегирад. Осор ва фаъолияти илмиву фарҳангии Бобоҷон Ғафуров асосан ба тарғиб ва ба таври илмӣ асоснок кардани гузаштаи таърихӣ, сиёсӣ, фарҳангӣ ва иҷтимоии миллати тоҷик нигаронида шуда буд, ки пойдевори ин мубориза асари безаволи устод Бобоҷон Ғафуров «Тоҷикон» мебошад. Махсусан масъалаҳои пайдоиши ном ва ватани забони мо дар ин асари беҳамто аз тарафи устод Бобоҷон Ғафуров ба назарияҳои илми забоншиносӣ оид ба …

Читать дальше »

Назари Айнӣ дар бораи забони адабии тоҷикӣ

Миллати тоҷик дар таърихи чандҳазорсолаи хеш бо фарзонагон ва бузургони илму фарҳанги худ, ки барои худогоҳии миллӣ ва худшиносиву тарбияи ахлоқии ҳамзамонон ва наслҳои оянда нақши боризе доранд, ифтихор менамояд. Устод Садриддин Айнӣ яке аз ин гуна абармардон мебошад, ки дар як лаҳзаи сарнавиштсози таърихи миллати тоҷик ба майдон омада, дар пешрафту густариши илму фарҳанг ва таъриху тамаддуни он нақши ҳалкунанда бозидааст. Аз ин ҷост, ки ӯ дар таърихи адабиёти …

Читать дальше »

Пояҳои густариши забони миллӣ

Забони миллӣ яке аз рукнҳои асосии давлатдорӣ аст. Бинобар ин дар таҳким бахшидани сохторҳои идораи давлатӣ ба рушди забони расмӣ ва умумии давлат бояд аҳамияти зиёде дода шавад. Забони тоҷикӣ дар қаламрави Тоҷикистон ҳамчун забони расмӣ дар давраи шӯравӣ ва баъд аз қабули Қонуни забон дар соли 1989 ба ҳайси забони давлатӣ амал мекунад. Махсусан баъд аз ба истиқлол расидани Тоҷикистон барои инкишофи забони тоҷикӣ шароити мусоиде фароҳам гардид. Баъд …

Читать дальше »

Андешаҳо дар атрофи забони тоҷикӣ

Ҷунбишҳои фикрӣ ва раванди худшиносиву бедории миллӣ, ки дар миёни давлатҳои тоза ба истиқлолрасида пайдо мешавад дер ё зуд тамоми ҷанбаҳои ҳаёти сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии онҳоро фаро мегирад. Миллатҳои бостоние, ки дар тӯли садаҳо ранҷи тасаллути бегонагонро кашидаанд, чун ба истиқлол мерасанд, пеш аз ҳама бо шӯру шавқ ба саҳифаҳои дурахшони таърих ва адабиёту забони худ рӯй оварда, кӯшиш мекунанд, ки анъанот ва ифтихороти миллии хешро зинда кунанд …

Читать дальше »